دفتر ادبيات انقلاب اسلامي در 1372 با هدف توليد منابع ادبي ـ تاريخي با موضوع انقلاب اسلامي در حوزه هنري تأسيس شد. اما خيلي زود به حوزه تاريخ تكيه زد چون روشن گرديد فاصله ايجاد شده با رخداد انقلاب اسلامي، امكان شكل‌گيري قالب‌هاي ديگر را كم‌رنگ كرده است. با اين حال توليد در حوزه ادبيات داستاني تا سال 1378ش ادامه يافت و 45 عنوان داستان كوتاه، داستان بلند و رمان منتشر شد. واپسين رمان انتشار يافته «سه ديدار» نوشته نادر ابراهيمي بود. از اين زمان به جهت تأسيس كارگاه رمان در حوزه هنري، ادامه حمايت از توليد ادبيات داستاني مرتبط با انقلاب بدان كارگاه سپرده شد كه متأسفانه با افول توليد روبه‌رو گرديد.
فعالیت اصلی این دفتر همانا تولید آثار علمی بر بنیاد یافته‌ها و گردآوری‌های دو دهه جست و جو و تلاش میدانی است که به خلق آثاری انجامیده است. ثمره این فعالیت‌ها اولاً توانسته تا حدودی جای خالی سازمان‌های پژوهشی را پر کند. ثانیاً منشأ و سپس الگوی تولید در حیطه تاریخ‌پژوهی‌های وطنی قرار گیرد. هم‌اکنون دفتر ادبیات انقلاب اسلامی از جایگاهی قابل قبول در عرصة پژوهش‌های تاریخ انقلاب اسلامی برخوردار است به‌گونه‌ای که عضو مجمع هماهنگی تاریخ‌پژوهی، اسنادی و بانک‌های اطلاعاتی (مهتاب) است. هم‌چنین در کنار مراکزی چون کتابخانه ملی ایران، کتابخانه مجلس شورای اسلامی، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی، مرکز اسناد وزارت امورخارجه، مرکز اسناد انقلاب اسلامی و بنیاد تاریخ انقلاب اسلامی نقش فعالی در توسعه تاریخ‌نگاری مرتبط با انقلاب و تاریخ معاصر ایران دارد.
تاريخ‌نگاري دفتر ادبیات انقلاب اسلامی در سه شکل انجام می‌گیرد.

الف)نگارش روزشمار

ب)تاريخ شفاهي

ج)دايره‌المعارف نويسي

دفتر ادبیات انقلاب اسلام 108 عنوان کتاب در سه زمینه فوق منتشر کرده است.

از تولیدات این دفتر در زمینه نگارش روزشمار، می‌توان به روزشمار انقلاب اسلامي که ده جلد آن به چاپ رسیده و جلد یازدهم آن در مرحله آماده‌سازی است و جلد دوازدهم در مرحله نگارش می‌باشد، روزشمار 15 خرداد که 2 جلد آن منتشر شده است و 2 جلد دیگر آن در مرحله آماده‌سازی است و 6 جلد دیگر آن نیز در حال نگارش است اشاره کرد.

در زمینه تاریخ شفاهی نیز تاکنون 23جلد كتاب خاطرات از جمله جواد منصوري، رجبعلي طاهري، علي‌اكبر محتشمي‌پور، جلال‌الدين فارسی، مرتضي الويري، مرضيه دباغ، اكبر براتي، آیت‌الله پسنديده، احمد احمد، مصطفي رهنما، هادي غفاري، جنبش دانشجويي تبريز، مجموعه یازده جلدی خاطرات 15 خرداد، عزت‌الله شاهی، مرتضي نبوي انتشار یافته است.

در زمینه دایره‌المعارف‌نویسی می‌توان به انتشار دو جلد از فرهنگ ناموران معاصر و یک جلد از مجموعه سه جلدی دایره‌المعارف انقلاب اسلامی ویژه نوجوانان و جوانان و همچنین دایره‌المعارف زندان‌های سیاسی دوره پهلوی که در حال نگارش است، اشاره نمود.

تولیدات این دفتر در سه سال گذشته:

• فرهنگ ناموران معاصر ايران (جلد 1 و 2)
• خاطرات شيخ مصطفي رهنما
• تاريخ ‎آغازين ‎فراماسونرى‎ در ايران در 5 جلد
• نامی که ماند (زندگی و مبارزات شهید سیدکاظم ذوالانوار)
• گزارش یک طرح (چهار سال تلاش برای ماندگاری گوشه‌ای از تاریخ انقلاب) 
 

هم‌اکنون دو پایگاه تخصصی www.15khordad42.com و www.oral-history.ir در این دفتر مشغول اطلاع‌رسانی به تاریخ‌پژوهان و علاقه‌مندان در داخل و خارج از کشور هستند.

دفتر ادبیات انقلاب اسلامی با برپایی «چهارمین نشست تخصصی تاریخ شفاهی» در اسفند سال گذشته و همایش‌هایی همچون «15 خرداد 1342 – زمینه‌ها و بسترها» و همکاری و مشارکت با همایش «ایران و استعمار انگلیس» گام‌های مؤثری در ثبت و نگارش تاریخ انقلاب اسلامی و روشن کردن ابعاد زوایای پنهان و پیدای تاریخ معاصر ایران به‌ویژه تاریخ انقلاب اسلامی برداشته است.

از زیرمجوعه‌های دفتر ادبیات انقلاب اسلامی :

• کتابخانه تخصصی انقلاب اسلامی
• تاریخ معاصر ایران

غیر از این کتابخانه تخصصی، بایگانی تدوین تاریخ انقلاب اسلامی با حدود 400 هزار برگه اطلاعات، بایگانی تاریخ شفاهی با بیش از 5000 ساعت مصاحبه، بایگانی ناموران معاصر ایران با حدود 50 هزار پرونده از رجال ایران از جمله داراییهای پژوهشی دفتر ادبیات انقلاب اسلامی است.