کارگاه قصه و رمان در شهریور 1373 تاسیس شد. در سال 1374 دکتر مجتبی رحماندوست، مسوولیت این کارگاه را به عهده گرفت. تجاربی که او از جریان حمایت رمان در بنیاد داشت و نیز اختیاراتی که از طرف سرپرستی حوزه به وی داده شد، فعالیت کارگاه را سرعت بخشید و این امر موجب شوق نویسندگان گمنام و جوان شد تا در وادی رمان قرار گیرند. مهم تر از همه این که به مرور زمان، کارگاه رمان حوزه هنری، محلی برای گفت و گوی دوستانه و تبادل تجربه های داستان نویسان تبدیل شد.
  این کارگاه، به دلیل اهمیت قصه و رمان، در رشد فرهنگ و ادبیات کشور و به منظور توجه نویسندگان به موضوعات ارزشی جامعه و رشد کمی و کیفی جریان رمان نویسی به وجود آمد.
 
  عمده ترین اهداف این کارگاه، به شرح زیر است:
  الف: توجه جدی به مقولۀ رمان و رمان نویسی و تقویت جریان رمان نویسی فارسی، در مقابل هجوم سیلآسای رمان های ترجمه ای و سهلالوصول خارجی.
  ب: حمایت ویژه از نویسندگان متعهد کشور.
  ج: تدوین و اجرای شیوۀ کارگاهی رمان نویسی.
  ح: ارائۀ مشاوره های ادبی و تحقیقی به داستان نویسان.
  د: نقد آثار رسیده به کارگاه، قبل از انتشار، از اساسی ترین اهداف کارگاه در خصوص شیوه و نگارش رمان است.
  ز: حمایت مداوم از نویسندگان، در مراحل و زمانهای مطالعه، نوشتن و تدوین اثر.
  ط: حمایت جدی از تالیف رمانهای جذاب و با کیفیت.
  و: پرداختن به زندگینامۀ داستانی مفاخر ملی – مذهبی.
  هـ : تامین مکان، لوازم و وسایل کار برای نویسندگان در صورت ضرورت.
  آقای امیرحسین فردی مسوولیت این دفتر را بعهده دارند.
 

دفتر ادبیات کودک و نوجوان، وظیفۀ تولید و چاپ آثار ارزشمند ادبی برای کودکان و نوجوانان را برعهده دارد. این آثار در حیطۀ شعر، داستان کوتاه، داستان بلند، رمان، ترجمه و مسائل تئوریک ادبیات این گروه سنی قرار می گیرند.
  مهمترین محور رسالت این دفتر، ارتقای سطح کیفی کتابهایی است که این دفتر در نظر دارد آنها را پس از پذیرش و کارشناسی های لازم به دست چاپ بسپارد.
  این دفتر در دوره جدید فعالیت های خود، در نظر دارد با کاستن از کمیّت و اصل قراردادن کیفیت، بر مراحل تولید، نظارت دقیقتری داشته باشد. بدین وسیله، دفتر ادبیات کودک و نوجوان بدین طریق می کوشد، نسبت به جذب و جلب نویسندگان مطرح و جدی، گام هایی بلندتری بردارد.
  مسوولیت این دفتر به عهده آقای احمد دهقان است.

این دفتر از بخش های تازه تأسیس مرکز آفرینش هاست که با پشتیبانی رئیس حوزه و سرپرست مرکز به وجود آمده است. وظیفۀ اصلی این دفتر، تلاش برای تثبیت جایگاه پژوهشی است. چنین جایگاهی، با برنامه ریزی دقیق، پشتوانۀ علمی و بهره گیری از تجارب محققان خبره برای چاپ آثار پژوهشی وزین در عرصه ادبیات میسر خواهد بود.
  اعتقاد راسخ به اهمیت پژوهش، به عنوان زیربنای پیشرفت و توسعۀ کشور در همه عرصه ها مورد توجه خاص این دفتر است. از این رو، توجه دقیق و ظریف به دو عامل نیروی انسانی و فرهنگ پژوهشی، تلاش برای استفاده از فرهیختگان، دانش پژوهان و دانشجویان و جلب همکاری و مشارکت علمی آنان در امور تحقیقاتی و مطالعاتی و بهره مندی از تجربیات پژوهشگران خبره در این زمینه، از اهم برنامه های دفتر پژوهش های ادبی به شمار می آید.
  تحقق استراتژی متکی کردن فعالیت ها و تصمیم گیری های کلان مرکز به یافته های پژوهشی و علمی کردن آنها، از محورهای اساسی فعالیت های این دفتر محسوب می شود.
  از جمله برنامه ها و فعالیتهای این دفتر می توان به این موارد اشاره کرد:
   طرح بازیابی عناصر داستان ایرانی به عنوان فعالیت اصلی و اساسی این دفتر، ایجاد و راه اندازی مرکز راهنمایی و مشاورۀ دانشجویان در زمینۀ تهیه و تدوین پایان نامه های دانشجویی با موضوع ادبیات داستانی و شعر، تهیه و تدوین جزوات تخصصی آموزش مورد نیاز کلاسهای آموزش ادبی، انتشار سالنامۀ ویژه مباحث نظری ادبیات و هنر دینی با همکاری پژوهشگاه ادب و هنر دینی، تگاه تحلیلی به آثار و فعالیت های مرکز آفرینش های ادبی در سه محور، نیازسنجی، نظرسنجی و ارزشیابی، استخراج و گردآوری و تدوین قصه های ویژه امام علی (ع) و امام حسین (ع) در متون کهن با مشارکت دیگر نهادهای فرهنگی کشور طراحی و انجام یک پروژه تحقیقاتی ماندگار در زمینه ادبیات، مشارکت در امر ایجاد و راه اندازی بانک اطلاعات ادبیات و هنر دینی با مشارکت دیگر نهادهای فرهنگی، استخراج مقالات و مطالب اخصصی موردنیاز دفاتر تابع مرکز و مجله ادبیات داستانی و شعر از شبکه اینترنت و بالاخره پذیرش، بررسی و چاپ کتابهای خاص مباحث نظری ویژه داستان و شعر و ادبیات و هنر کودک و نوجوان.
  آقای سیدعلی کاشفی خوانساری عهده دار اداره این دفتر است.
 

دفتر آموزش برای ارتقای سطح علمی نویسندگان و نوآموزان تأسیس شده است. این دفتر برای تحقق اهداف خود سه بخش زیر را طراحی و ایجاد کرده است:

1. آموزش غیرحضوری
  دفتر پیک قصه نویسی، از سال 1368 شروع به کار کرد. این دفتر با ثبت نام از نوآموزان و علاقه مندان، جزوه های آموزشی مناسبی را در 15 مجلد، و در نوبت های گوناگون برای آنها ارسال می کند و پس از برگزاری آزمون ویژه هر مرحله، در پایان گواهینامۀ اتمام دوره آموزشی برای هنرجویان صادر می شود.
  در این دوره ها هنرجویان از تهران تا دورترین نقاط کشور با اصول نگارش آشنا می شوند و در طول دوره برای دریافت راهنمایی و نقد داستان های خود با مرکز به صورت مکاتبه ای ارتباط برقرار می کنند.
  برای تکمیل این دوره ها، یک دوره آموزش مکاتبه ای ویراستاری نیز در نظر گرفته شده است که هنرجو با مطالعه درس های ارسالی و انجام تکالیف فصل های محتلف، با اصول کلی ویراستاری آشنا می شود. 

 2. آموزش حضوری
  کلاس های آموزش داستان نویسی حضوری، از سال 1364 آغاز به کار کرده و تاکنون ادامه یافته است.
  در این دوره ها سعی شده تا با حضور استادان مجرب، دانشجویان طی یک سال، با اصول داستان نویسی آشنا شوند. طی سالها فعالیت، تاکنون 2050 نفر در این کلاسها، آموزش دیده اند.
  در آغاز دورۀ جدید، این کلاسها به صورت «استاد – دانشجو» برگزار می شود و دانشجویان با حضور استادان داستان نویسی، در دوره های سه ماهه با اصول داستان نویسی آشنا خواهند شد. 

 3.   آموزش مجازی (اینترنتی)
این بخش از آموزش شامل داستان نویسی و ویراستاری است که علاقه مندان می توانند با ثبت نام در سایت به آدرس www.AmoozesheAdabi.com مباحث آموزشی در نظر گرفته شده را فرا گیرند.
  آقای حسین فتاحی مسوولیت اداره این دفتر را بعهده دارد.

در سالهای اخیر، تمرکز بیش از حد برنامه های فرهنگی – هنری در پایتخت (و گاه در حد پایین تر در مراکز استانها) و کمتر توجهی به شهرستان ها پیامدی نامطلوب داشته است. به تعبیری می توان این پیامد را کم رونق شدن بازار ادبیات خلاق و شادابی دانست که در گذشته بیشتر شاهد آن بودیم. حضور کمرنگ نوجوانان و جوانان و مشاهدۀ نامهای تکراری، بیش از حد معمول در حوزه ادبیات، از جمله تبعات منفی این نوع نگرش بوده و هست. دفتر پشتیبانی امور ادبی استانها، در دورۀ جدید، فعالیتهای خود را با در نظر گرفتن تحلیل یاد شده آغاز کرده است. این دفتر در نظر دارد با اصل قراردادن محورهای زیر، راه را برای فعالیت مجدد و گستردۀ امور ادبی استانهای کشور هموار کنند:
  حضور گسترده در بخش های ادبی امور ادبی استانها، برای کشف استعدادهای درخشان از میان نوجوانان و جوانان گمنام اقصا نقاط ایران اسلامی ایجاد زمینه برای رقابت سالم بین استعدادهای شهرستانی؛ آشناشدن جوانان با ادبیات خاص استانهای مجاور؛ راه اندازی تشکل های کانون آفرینش، (متشکل از کانون داستان نویسان جوان و کانون شاعران جوان)؛ برگزاری جشنواره های ادبی منطقه ای؛ معرفی ادبیات نوقلمان یک استان در میدانی فراتر از استانها؛ همایش های ادبی کشوری؛ برگزاری جشنواره های ادبی انتظار؛ برپایی گردهم آیی هایی ویژه مسوولان آفرینش های ادبی سراسر کشور؛ برگزاری کنگرۀ ادبیات شیعی و ... .
  آقای خسرو آقایاری عهده دار مشوولیت این دفتر است.

اینترنت به عنوان یک رسانه فراگیر، در میان رسانه ها از جایگاه خاصی برخوردار است. سرعت رشد این پدیده از هر رسانه دیگری بیشتر است. در دنیایی که آن را عصر انفجار اطلاعات می دانند، اثر رسانه ها و ظروف حاوی اطلاعاتشان، بیشتر مظروف و محتوای آنهاست. این جاست که باید مولدان اندیشه این ظروف خالی را بشناسند و اطمینان داشته باشند که ضریب نفوذ در این ظروف خالی بسیار بیشتر از سایر رسانه های ساخته شده است. 

راه اندازی یک سایت ادبی و امکان ارتباط دوسویۀ هنرمند با مخاطب، از وظایف این دفتر است. این دفتر با طراحی یک طرح منسجم، سایت را به سه قسمت تقسیم کرده است.
  الف: اخبار داخلی
  ب: محصولات ادبی شامل: داستان کوتاه، شعر و داستان بلند دنبالهدار.
  ج: ترجمۀ آثار ادبی

  توضیح این که:
  این سه بخش، هر هفته تغییر خواهند کرد، و به اصطلاح به روز خواهند شد.
  بخش ترجمه آثار به زبان انگلیسی، یک فعالیت جدید ابنترنتی است که امید داریم بتواند ادبیات فارسی را به دیگران بشناساند.
  از فعالیت های جنبی این دفتر، تولیدات تجهیزات فرهنگی اینترنتی است؛ تجهیزاتی مانند گرافیک ناولز یا رمانهای تصویری که مدیومی است جدید و مختص اینترنت، که قطعاً در آینده رشد فراگیری خواهد داشت. این قالب، روایت داستان با زبان تصویر است به مدد کلام و موسیقی.
  مهم ترین رسالت این دفتر، ایفای نقش مؤثر در شناساندن چهرۀ واقعی ادبیات معاصر کشورمان، در داخل و خارج از کشور است.
  مهندس علی محبی مسوولیت اداره سایت را بعهده دارد.

گروه شعر واحد ادبیات، یکی از دفاتر پرکار و پرجنب و جوش حوزه هنری است که برنامه هایی اساسی را در زمینه شعر دنبال می کند. عمده ترین برنامه های این دفتر که با مدیریت آقای جواد محقق فعالیت می کند، عبارت است از:
1. آفرینش آثار ادبی در قالب شعر، متناسب با شأن انقلاب اسلامی.
2. حمایت از شاعران و ایجاد زمینۀ مساعد برای استمرار خلاقیتها.
3. کشف و پرورش استعدادهای ادبی، به ویژه شعر.
4. حضور فعال در عرصه های ادبی و پرورش زمینه های رشد جریانهای واقعی و اصیل شعری.
5. نقد و بررسی ادبیات معاصر.
  6. بررسی و پژوهش در زمینه سبک ها و قاعده های شعری قدما و معاصران.
  7. بررسی و کارشناسی آثار مختلف برای انتشار.
  8. تقویت ریشه های ادبی در شهرستانها با برگزاری جلسات نقد و بررسی.
  9. معرفی شاعران برجسته در گذشته و معاصر به مردم ایران و جهان، از طریق ارتباط با محافل ادبی و هنرمندان جهان، با استفاده از ابزار مختلف ارتباطی مانند رسانه های مختلف و برگزاری انجمن ها و جلسات و سمینارها.
  10. مقابله با جریان های شبه هنری و انحرافی در وادی ادبیات.
  11. کارشناسی کتابهای شعر برای چاپ و انتشار.
  12. سیاستگذاری امور شعری حوزه هنری.
  13. پاسخگویی و راهنمایی شاعران مبتدی و نوقلم و حمایت و پشتیبانی آموزشی از آنها.
  14. اعزام شاعران به مراسم ادبی – هنری استانها و شهرستان های مختلف کشور.

با توجه به اهمیت معرفی آثار نویسندگان و شاعران معاصر به فرهیختگان و اهل ادب سایر دنیا، دفتر ترجمه ایجاد شده است. این دفتر می کوشد تا با انتخاب آثاری در خور از نویسندگان مطرح شرایط معرفی این آثار را برای مترجمان فراهم آورده تا امکان دسترسی مخاطبان سایر کشورها به این آثار ایجاد شود.
ترجمه و انتشار آثاری همچون:
سفر به گرای 270 درجه نوشته احمد دهقان
شطرنج با ماشین قیامت نوشته حبیب احمدزاده
فال خون نوشته داود غفارزادگان
قصه های سبلان نوشته محمدرضا بایرامی (به زبان انگلیسی)
و همچنین ترجمه آثار دیگر به زبانهای عربی و چند زبان دیگر از جمله دستاوردهای این دفتر است که آقای محسن سلیمانی مسوولیت آن را به عهده دارد.
 

این سایت اینترنتی که عمر زیادی از فعالیت آن نمی گذرد با مسوولیت آقای سعید بیابانکی بر آن است تا با ارایه آثار نویسندگان و شاعران مرتبط با حوزه هنری در این فضای مجازی بیش از پیش به قابلیتها و توانمندیهای هنرمندان مرکز آفرینش های ادبی بپردازد. همینطور آخرین اخبار، گزارشها و اتفاقات ادبی این مرکز را به جامعۀ ادبی کشور بازتاب نماید. نشانی این پایگاه مجازی www.adabefarsi.ir  است.
 

  این دفتر در کنار سایر دفاتر تخصصی واحد ادبیات، وظیفه دارد تا با استفاده از پتانسیل های موجود، فراهم کنندۀ امکانات لازم برای برگزاری جلسات، مراسم، همایش ها و گردهمایی ها و کنگره هایی باشد که در دستور کار دفاتر تخصصی قرار می گیرد.
  وظایف دفتر مجامع و مراسم به این شرح است:
  1. تنظیم جدول زمانبندی سالانۀ برنامه های مرکز آفرینش های ادبی.
  2. تهیه مقدمات لازم برای برگزاری جلسات ادبی، پس از هماهنگی با مدیران دفاتر تخصصی (اطلاع رسانی، آماده سازی سالن، برنامه ریزی و انجام عملیات مالی)
  3. مشارکت و حمایت از گروهها و تشکل های ادبی، جهت برگزاری مراسم مرتبط به مقولۀ ادبیات که بدون در نظر گرفتن جریانی خاص برگزار می شود.
  4. معرفی شاعران و هنرمندان مرکز، برای حضور در کنگره ها و مراسم، با توجه به درخواستهای دریافت شده براساس ظرفیت واحد.
  5. هماهنگی با تمام واحدهای مرتبط با برگزاری مراسم.
  این دفتر توسط آقای محمدرضا زنگنه اداره می شود.
  مراسمی که به وسیله این واحد، در طول سال و در زمان های مختلف برگزار می شود، به این شرح است:
 

این جلسات، بعدازظهر روزهای چهارشنبه هر هفته، در سالن همایش های ادبی برگزار می شود. مسوول این جلسات آقای عباس براتی پور است. در این جلسات شاعران جوان و حاضر در جلسه اشعار خود را قرائت می کنند.

  این جلسات، بعدازظهر روزهای دوشنبه، هر هفته از ساعت 17 تا 19 با مسوولیت دکتر صابر امامی در دفتر شعر برگزار می شود. در این جلسات اختصاصی شاعران به نقد و بررسی کتابهای شعر تازه منتشره و موضوعات پیرامونی شعر می پردازد.

  این جلسه به صورت هفتگی برگزار می شود و مدیریت و اجرای آن به عهده استاد علی معلم دامغانی است. نقد شعر شاعران حاضر در جلسه و سخنرانی در باب موضوعات ادبی به خصوص شعر و شاعران به نام، از جمله دستاوردهای این نشست های هفتگی است که عصر روزهای شنبه در سالن شماره دو تالار اندیشه برگزار می شود.

  این جلسات سالها است که در حوزه هنری برگزار می شود و در حال حاضر آقای محمدسرور رجایی عهده دار اداره این جلسات است. نقد و بررسی آخرین آثار خلق شده توسط اعضاء افغانستانی جلسه در حیطه شعر و داستان و همچنین اطلاع از آخرین اخبار و تحولات ادبی افغانستان از جمله رویدادهای این جلسات است. این جلسه عصر روزهای پنجشنبه در حوزه هنری دایر است.

  ماحصل نشستهای هفتگی شاعران و نویسندگان افغانستانی در جلسات ماهانه نقد ادبیات افغانستان متجلی است. در این نشست که با حضور علاقه مندان به ادبیات افغانستان در پنجشنبه های آخر هر ماه برگزار می شود. به طور متناوب آثار منتشره و قابل اعتنا شاعران و نویسندگان افغانستان مورد نقد و موشکافی ادبی قرار می گیرد.

  جلسات آموزش و نقد داستان از جمله جلساتی است که تقریباً از آغازین روزهای فعالیت مرکز آفرینش های ادبی و اساساً حوزه هنری برقرار بوده و هم اکنون نیز پس از فراز و نشیبهایی روزهای سه شنبه هر هفته در حال اجراست. تفاوت دوره حاضر با دوره های قبل در این است که اعضاء این جلسه یا داستان نویس هستند و یا اینکه آموزش های مقدماتی داستان نویسی را قبلاً پشت سر گذاشته اند. نقد و بررسی داستان اعضاء در یک هفته و نقد و بررسی داستان های برتر ایران و جهان در هفته دیگر برنامه ایست که در این جلسه پی گرفته شده است.
  استاد محمدرضا سرشار مسوولیت ادارۀ این جلسات را بعهده دارند.