26635
  ۱۳۹۰/۸/۲۸
تعامل مطلوب بین رسانه سنتی در رسانه مدرن تلویزیون
چکیده پایان نامه نظری مجتبی جانباز دانش آموخته دوره پنجم دانشکده با عنوان " تعامل مطلوب بین رسانه سنتی در رسانه مدرن تلویزیون" این پایان نامه عنوان پایان نامه برگزیده سومین جشنواره فیلم کوتاه دینی "رویش" بخش پژوهش و جشنواره مراکز استان های صدا و سیما را از آن خود کرد، اساتید راهنما : دکتر ناصر باهنرو استاد محمد رضا پاسدار، تاریخ دفاع : 82/6/20
   

در این پژوهش سعی در تحقیق و تبیین تعامل مطلوب  بین رسانه سنتی (مجالس عزاداری و مداحی) و مدرن (تلویزیون ) و اینکه کارکردهای دینی مطلوب  تلویزیون در برنامه های مناسبتی(مجالس عزاداری و مداحی) کدام است می باشد. بر همین اساس برای گذارندن  مراحل مختلف این پژوهش و یافتن پاسخ های دقیق تر به سوالات تحقیق از روش اسنادی وکتابخانه ای در بخش های مختلف سود برده ایم. بر همین اساس الگویی که می تواند در برنامه های مناسبتی  دینی صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران مورد توجه قرار گیرد عبارت است :

1-    نشانه شناسی رسانه مدرن (تلویزیون) و بازتاب برنامه های مناسبتی (مجالس عزاداری ومداحی مجالس عزاداری ومداحی) : در چهار چوب دیدگاه ساختاری- کارکردی و همگرا می توان بر تعامل مطلوب رسانه های سنتی دینی و رسانه های مدرن تاکید کردوشاهد حضور مجالس عزاداری ومداحی در تلویزیون بود . لذا طراحی الگویی متفاوت از گذشته برای پوشش مراسم و سخنرانی های دینی با تاکید بر ادبیات معنا شناسانه رسانه مدرن ضروری و مورد تاکید خواهد بود. این مقصود زمانی میسر است که مزیت نسبی کارکردهای  دینی هر یک از دو نوع رسانه (سنتی و مدرن ) با توجه به عوامل زیر مشخص شود :

-         توجه به قابلیت ها و محدویت  های ذاتی، کانال های ارتباطی

-         علایق و خواسته های مخاطبان در شرایط فرهنگی ایران

2-    تعامل رسانه های سنتی و مدرن در مواجهه  با کارکردهای ارتباطی:

- کارکرد ارشادی: تاریخ رسانه های دینی ایران نشان از کارکرد ارشادی به عنوان کارکرد اصلی آنها می دهد  و حتی علی رغم استفاده زیاد از این کارکرد در رسانه های ارتباط جمعی، مشاهده می شود که بیشتر محتوا و شکل ارائه پیام انعکاس همان چیزی است که در رسانه های ارتباط های سنتی اتفاق می افتد.  نتایج به دست آمده از پژوهش های صورتع گرفته بیان از این است که از بین فعالیت های مذهبی، فعالیت حضور در مجالس عزاداری و مداحی (روضه ) بیشترین در صد را به خود اختصاص داده است. در صورت حضور بسیار کارکرد ارشادی (مجالس عزاداری ومداحی) درتلویزیون با توجه به ویژگی های تلویزیون در مورد کارکرد سرگرمی و توجه و اقبال مخاطب به این کارکرد ، باعث استیلای سرگرمی بر کارکرد ارشادی رسانه مدرن خواهد شد و مخاطب به صورت سرگرمی وار به مراسم و مناسک خواهد نگریست. برنامه های تلویزیون دینی با ساخت خطابی و بدون مشارکت مخاطبان بهتر است کوتاه و قابل تکرار و از جذابیت  بصری بر خوردار باشد.  بنا براین می توان  رسانه های سنتی دینی (مجالس عزاداری ومداحی) را بهترین گزینه برای به عهده گرفتن کارکرد ارشاد دانست، فلذا بایستی بها دادن به کارکرد ارشادی در رسانه مدرن ( تلویزیون ) در اولویت های دیگر این رسانه قرار گرفته  و با توجه به ماهیت  و ظرفیت آن کارکرد سرگرمی و اطلاع رسانی  را تقویت کرد و از کارکرد ارشادی در کنار آنها بهره برد .

- کارکرد سرگرمی: نتایج به دست آمده از کارکرد آموزشی، ارشادی، سرگرمی و اطلاع رسانی نشان می دهد برنامه های دینی با قالب و کارکرد سرگرمی و تفریحی با اختلاف زیاد نسبت به سایر کارکردها بیشترین  مخاطبان  رادارند ، که مهمترین علت این میزان  توجه را می توان در تناسب آن با نخستین انتظار و نیاز  بینندگان و مخاطبان این رسانه یعنی سرگرمی و تفریح جستجو کرد.  لذا عمده ترین راه موفقیت تلویزیون  دینی کارکرد سرگرمی و قالب های جذاب آن است که از خلال آن می توان مقاصد آموزشی و ارشادی را به گونه ای موثر تر نشانه گرفت . با توجه به اینکه کارکردسرگرمی در رسانه های سنتی و مدرن دینی شایسته  وقابل توجه است و لیکن در رسانه های مدرن دینی تلویزیون با توجه به قابلیت هایش زمینه مساعد  و مناسب تری برای این میسر می باشد که بایستی به تقویت و رشد آن در این رسانه اهتمام ورزید.

3-     همگرایی  رسانه سنتی و مدرن در مواجهه با تنوع مخاطبان :  برنامه های مناسبتی دینی تلویزیون با رویکرد ارشادی از جهت شکل و محتوا قابل تامل و بررسی می باشد اولاً : الف :از نظر شکل1- این برنامه ها با توجه پخش آنها از تلویزیون عمد تاً رادیویی اند  2- این برنامه مستقیماً تبلیغی و مساله القا موضو عات خاص در این برنامه ها عملاً بر روش القا غلبه دارد3- در این برنامه  ها سازندگان برنامه اغلب در مورد روش ارائه مطالب چندان به تامل نمی نشینند و مخا طبان نیز از حیث روش ارائه مطالب بر آنان تفکیک نمی شوند. حضور رسانه های سنتی در تلویزیون باید به معنای استفاده از مزایای رسانه های سنتی در کنار قابلیتهای رسانه ای مدرن  باشد.

ب: محتوا : 1- بسیاری از برنامه های مذکور در چهار چوب رادیوئی ارائه می شوند و از شیوه های مستقیم در انتقال معارف دینی استفاده می کنند .2- پایگاه فرهنگی پیام آفر ینان  از تنوع مطلوبی بر خوردار است اما این پیام آفرینی در اغلب برنامه های مورد بررسی به صورت انحصار ی صورت پذیرفته است .3- برنامه های دینی مورد بررسی تعادل مطلوبی برای ارائه انواع معارف مختلف دینی وجود ندارد. اگر چه در مجموع محتوای ارائه شده توسط این برنامه ها نوعی تعادل نسبی پدید آمده است .

ثانیاً : توجه به تنوع برنامه های در یک شبکه ( تنوع افقی ) با یک نظام تلویزیونی ( تنوع عمودی ) است. بدین معنی که تنوع گوناگونی و تنظیم  جداول برنامه ها پیام آفرینان باید به گونه ابی باشد که مخاطبان آزادی عمل کافی برای انتخاب برنامه های مورد علاقه خود داشته باشند .چرا که در غیر این صورت مخاطبان مجبور به انتخاب برنامه ای مغایر با علایق خود شوند. نتیجه آن روی گردانی از رسانه خواهد بود با توجه به اینکه چنین برنامه ای مذهبی می باشدممکن است احساس خشم نسبت به نبود تنوعدر برنامه ها و پیام آفرینان و نحوه تنظیم پخش به خود مذهب نیز تسری یابد فرد بطور شرطی از تماشای برنامه های مذهبی در مواقع دیگر نیز روی گردان شود. بر اساس الگوی همگرا- وحوت گرا، رهایی بخش در فرایندی که تنوع فکری و ایدئولوژی وجود نداشته باشد . تولید بیشتر و گسترده تر در واقع همان توزیع فکر واحد است . لذا توجه به تنوع و نیازهای مخاطبان و انعکاس علایق آنان در برنامه ها دینی رسانه امری لازم و ضروری است
 

©2019 HozehHonari. All Rights Reserved