34724
  ۱۳۹۰/۱۲/۸
گرداوری اسماعيل عسكري
آشنایی با صنایع دستی کرمانشاه
استاد راهنما:با نظارت و كنترل عبد الله احراري
   

پایان نامه:
مناطق كردنشين ،مناطقي صعب العبور وواقه بردامنه كوه‌هااست مردمان اين منطقه مجبور بودند ابزارها،بافته ها ووسايل‌زندگي‌روستايي‌خودراباابزاروامكانات موجودوواقع درمحل زندگي خودتأمين كنند .ازآن جمله است روستاي هجيج كه تاامروز نيز خودكفا هستند.صنايع دستي نقش مهمي دراقتصادمنطقه داردواكثرروستاهاوايلات استان‌كرمانشاه كما بيش بااين صنايع آشنايي دارند .ازجمله اند:
- نمد مالي : شهر هاي قصر شيرين ، سرپل زهاب،اسلام آباد غرب وكرند ازمراكز توليد نمدهستندوهريك ازاين مراكز نمدمربوط به خودراتأمين مي كنند.
- موج بافي: بافته اي است دستگاهي ودرمراكز نودشه دوجوان رود بافته مي شود.
در كارگاه هاي موج بافي دونوع توليد وجوددارد :
جا نماز ياسجاده
رختخواب پيچ - طول آن هميشه 2 متر وعرض آناز45تا 57 سانتي متر متغير است.رختخواب پيچ استفاده هاي گوناگوني داردازجمله پيچيدن رختخواب ، روكرسي وبه منظور پشتي درمنزل.
گيوه‌بافي:ازشهرت‌خاصي‌برخوداراست‌ودرمراكزهرسين،اورامانات وكرمانشاه بافته مي شود.
چوخابافي: نوعي‌پارچه‌است‌كه درمناطق كردنشين بافته ميشود وازآن‌براي تهيه لباس محلي به نام چوخ ورانكي استفاده مي شود.
از ديگر بافته هاي اين منطقه مي توان :
سياه چادر (دوار) : بافته اي دستگاهي بامي بز
چيت (چيق) : باحصير ونخ هاي رنگي بانقوش هندسي بافته مي شود وبراي دور چادركاربرددارد
كلاه بافي
جوراب بافي
بافت نمكدان هايي پرزدار وبدون پرزهم درميان كردها رواج داشته وتاامروزهم درميان عشايروروستائيان مورد استفاده قرارمي گيرددركتاب نان ونمك چند نمونه نمكدان ذكر شده كه كاركرده هاي كليايي وسنجابي است ومربوط به اوايل قرن14 ه.ق مي باشد.
مواداوليه درصنايع دستي (گليم،فرش ) شامل پشم، پنبه وموي‌بز:
پشم : پشم منطقه ازنوعي بهترين پشم هاي مناسب براي بافت فرش، بخصوص فرش هايي ازنوع كه دركرمانشاه بافته مي شود است ودرحدود90 درصدآن سفيد وشير و10 درصدآن رنگ است.
مراحل تهيه خامه ازپشم چيني تارنگ رزي:
شستشوي‌پشم:‌ياقبل‌ازپشم‌چيني‌گونصف‌رادرآب روان مي شويندوياپس ازپشم چيني ،پشم رامي شويند.
پشم‌چيني:اين‌كارتوسط‌مردهاصورت‌ميگيرد.قيچي‌مورداستفاده‌درمحل
(چره) نام دارد.
حلاجي پشم: ابتداپشم رابادودست ازهم باز ميكنند،سپس باضربه هاي تركه نازكي به طوركامل ازهم آزادمي نمايند.
ريسندگي :وسيله كاريك دوك چوبي است كه (تشي) نام دارد.
4-تابيدن: دورشته ازنخ هاي رسييده شده رابه هم مي تابانند تاهم اندكي ضخيم تروهم مستحكم ترشود.
5-كلاف كردن: پشم هاي رسييده شده وتابيده شده بايدبه صورت كلاف درآيندوبه رنگ رزداده شود.
پشم چيني ازنيمه هاي ارديبهشت شروع مي شودوهمزمان باآن شستشوي پشم وحلاجي آن هم آغاز مي شوداين كارها تاماه آخربهارادامه دارد.
پنبه: دربعضي ازبخش هاي كرمانشاه بخصوص درهرهرسين وروستاهاي اطراف آن، پنبه كاري سابقه اي طولاني داردوازديرباز تهيه نخ پنبه اي دراين مناطق معمول بوده است.
موي بز: مردم روستاهاوعشايركرمانشاه ازموي بزهم دربعضي ازدست بافته هاشان استفاده‌مي‌كنند،ازجمله درگليم.حاشيه باريك بيروني گليم ازهرچهار سوباموي بزبافته ميشودودلايل زيررامي توان براي اين كاربيان كرد:
موي‌بزازاستحكام‌خوبي‌برخوداراست‌وچون‌كناره گليم بيشترپا مي خوردازموي بزبافته مي شود.
چون‌قسمت‌پايين‌ديوارمعمولانموراست‌ونخ‌مويي‌درمقابل‌نم مقاوم است.ازموي استفاده مي شود.
حشراتي بيد قادربه ازبين بردن مونيستندونمي توانندازاين‌چهار چوب مويي عبوركنند وآسيبي به گليم برسانند .
نمرات نخ هاي مور مصرفي درقالي كرمانشاه :
نخ خامه = 5،6 متريك است كه اخيرا8 متر يك نيز استفاده ميشود.
تار= 2/30 ، 1/30، 3/20، 1/20
پود= 18/20، 15/20 ،12/20
رنگ :
درگذشته تعداد رنگ ها محدودبوده وتوسط خودبافندگان ويارنگ ررزان محلي تهيه مي شده است ولي امروزه تعدادوتنوع آن زياد است. به طوركلي شامل دودسته خودرنگ وغيرخودرنگ هستند.پشم منطقه بارنگ هايي شيميايي رنگ مي شود.
خود رنگ ،شامل سفيد، سياه وشتري (قهوه اي)
قرمز لاكي (قوره اي) = بااستفاده ازآب قوره وروناس.
قهوه اي (گل خوار ) = بابرگ يا ساقه پيرانگور وروناس
زرد برگ مو
زردكاهي
زرد روناسي
كمكول (خورنگ )،كه باپوست گردورنگ مي شود
حنايي
نخودي=كاه وحنا
قرمز افشار= به قرمز قوره اي ،برگ مووروناس اضافه مي كنند.
سبز= به زردبرگ مونيل ميزنندوبدست مي آيد.
يشمي
زرد گل = زردبرگ موباگل سياه
زيتوني گل = رنگي شبيه به ساقه شبدر
دوغي (صورتي) =بادوغ وروناس بدست مي آيد.
سياه = باشيره گياهي به نام (تالگ)و( تالانه) ويا گل سياه.
عنابي
سرخابي
فيروزه اي
سورمه اي

                   


دستگاه ها وابزارهاي گليم وقالي بافي:
دستگاه گليم بافي ساختار ساده اي داردوزير 2 داركول تشكيل شده وشياري‌درزيرداردزيرداردرآن‌قرارميگيردوباتخته‌درشيارها‌محكم‌مي‌شود.اين‌دوداركول‌دربالادو شاخهاي هستند كه سردارروي آن قرامي گيرد.
دررگليم بافي از3 نوع سك در3 اندازه متفاوت براي كوبيدن نقش هاي كوچك يك تا5 رديفي استفاده مي شود.
سك تمام چوبي
سكي كه دسته آن چوبي وسرآن فلزي است
دارهاي سنتي قالي بافي درآستان كرمانشاه چهارچوب ساده اي دارندكه به صورت ايستاده قرارمي گيرند وقسمت پايين ستون هاي داركول درزمين فرورفته است ودو شكاف درآن وجودارد كه زبانه هاي دوسوي چوب زيردار به فاصله 1 وجب به موازات زمين درآن ها جاي مي گيرد بالاي دستگاه دوسوراخ درسقف تعبيه شده است ودوتمه فلزي چوب بالاي دار رامي كشد ودربالاي بام ،آن رابه كمك چند تكه سنگ وآجر وچوب كه زير آن قراردارند تنظيم مي كند وثابت نگه ميدارد .
براي قيچي كردن ازقيچي تركي استفاده مي شود .
براي بريدن نخ ها ازچا قويي كه اغلب ساخت شهركرند است استفاده مي كنند.
گلیم بافی ونقوش آن:
درفرهنگ جوامع روستایی وعشایری وحتی جوامع سنتی شهری ماچهارپایه،صندلی ومبل‌جایی‌نداردوکف‌پوش وزیرانداز،به اشکال گوناگون کاربرددارد.درمنطقه کرمانشاه گلیم یکی ازعمده ترین این کف پوش ها است.
گلیم هرسین:
در تمام منطقه کرمانشاه ودرتمام قسمت هایی ازبازار ایران وخارج ازایران که باگلیم سروکاردارند،نام‌هرسین باگلیم همراه است.همیشه بهترین گلیم کرمانشاه درهرسین بافته شده وهنوزهم هرسین بهترین گلیم منطقه راتولید می کند.هرسین در54 کیلومتری‌شرق‌کرمانشاه‌واقع‌است‌وازشمال‌به‌صحنه،ازمشرق‌به‌نهاوندوکنگاور،ازجنوب‌به خرم‌آبادوازمغرب به‌کرمانشاه محدود است.دارای‌آب‌وهوایی‌معتدل است وکشاورزی ودامپروری دراین شهررونق دارد.گلیم بافی درهرسین وجودوسابقه ای بسیار طولانی دارد.دلیل این سابقه باشد.
سابقه تاریخی وکهن منطقه
زمین مساعدکشاورزی (برای کشت پنبه)
وجودامکانات طبیعی برای پرورش دام
مردمانی باذوق،هنر وفرهنگ
دربسیاری از روستاهای بخش شرقی کرمانشاه ،که گلیم به صورت کالایی وتولیدعمر، بافته می شود،کاربافندگان تحت تأثیر طرح دررنگ وبافت گلیم هرسین است، امادرقسمت های غربی نقشی که درگلیم هامی اندازند تقریباً یک شکل وبه صورت جناقی است ونیز درمنطقه گیلان غرب که گلیم یکی از عمده ترین صنایع دستی آن است ،مشخصه اصلی گلیم هاتشابه نقش آن ها بانقش موج وعمده بودن نقش مثلث درآن ها است .گلیم دراین منطقه به صورت کناره وسه متری معمول است.
گلیم هرسین به طور کلی دارای مشخصه های زیر است:
نقش ونمونه واحدی که همه بافنده ها ازآن اقتباس کنند وجوندارد.
نوع نقش هایی که درگلیم ها موجود است ارتباط مستقیم باوسعت ذهن ودید بافنده واشیاءمورد علاقه اودارد.
نقوش گلیم به دلیل بافت آن کلاً هندسی است.
نقش های ساده شده هستند وهمیشه خطوط اصلی شیئی راکه بافند،قصد نشان دادن آن راداردمشخص می کنند.
نقوش ساده آن هاباطبیعت روستایی هماهنگی داردجاذبه خاصی است.
نقش هاپروریزباف است.
حاشیه وزمینه پر نقش است وبافنده به هر کیفیتی شده جای خالی رابا نقش های مختلف پر می کند.
گلیم در نظر کلی متقارن به نظر می رسدولی جزئیات آن این تقارن رابه هم
می زند.
تقارن هم از نظر طولی وهم ازجهت عرضی به چشم می خورد
10-باوجود اینکه درنقش گلیم هااز رنگ های متضاد استفاده می شود ،مجموعه آن هماهنگی گیرائی خاصی داردخوشایند است وچشم رانمی آزارد.
11- درلبه های خارجی گلیم حاشیه باریکی به رنگ سیاه وازموی بز بافته میشودکه درطول سه تاچهار سانتی متر ودرعرض گلیم 2تا3 سانتی متر است.
12- معمولاً3تا4 ترنج به هم پیوسته دروسط گلیم دیده می شود.
13- خطوطی که نقش رابوجودمی آورنددرطول صاف ودرعرض دندانه دارهستند.
14- متن گلیم راخرده نقش های انتزاعی مشابه پر می کنند.
15- متن حاشیه دارای نقوش ساده به هم پیوسته است.
16- کناره های حوض ها،خطوط شانه مانندی است که(کراخه ) نام دارد.
17- بیشتر نقش هاازطبیعت وزیبایی های آن سرچشم می گیرد.
18- رنگ ها محدودندوهرکدام جلای خاصی دارند .
علاوه برهرسین دربیشتر قسمت های کرمانشاه درهرروستایی چند دارگلیم برپا است.زن های خانه درایام فراغت به بافتن گلیم مشغولند که تمامی این هاجنبه خودمصرفی دارد.نقوش سوزنی وراه راه وقارچ خربزه ازنقوش موجوددرگلیم این مناطق است.
اندازه اندازه های بزرگتروکناره 5/2 × 5/1 - 3 ×5/1 -3×1 گلیم های کوچک به منظور استفاده برای سجاده ،وپشتی ومصارف تزئيني 1×5/0 - 1×1-1×75 - 5/1×1 -2×1 علاوه برگلیم معمولی وپرنقش نگار گلیم پارچه ای نیز درمنطقه بافته می شودکه برای فرش کردن ایوان،راه رو،پایین اتاق،وهمچنین زیر وسایل واشیاءسنگین است. این گلیم رابارشته های پارچه ای می بافندونقش های آن ساده ومعمولاً راه راه است قارچ خربزه ای نام دارد.
نقوش گلیم:
نقوش ازطبیعت زیباووسایل واشیاءموجودوگاهی تلفیقی ازاینها الهام گرفته شده وبه‌ندرت‌جایی‌خالی‌ازنقوشي‌مانند:درخت‌وگنجشک،گردن‌کج ،سماور،گل،عروسک مرغابی،حاشیه دندانه دار،نقش راه راه، نقش سوزنی، گل بال دار،
پنجه گربه،قرقره،قیچی،شغال،طرمه، مثلث هابارنگ های متنوع وتشکیل نقوش مختلف بااین مثلث ها .
پنج وپنجه:
نقش خانه خانه-که ازمربع واشکال گوناگون ساخته شده ازمربع تشکیل میشود.وبسیاری خرده نقش های دیگر که درگلیم استفاده میشود.
فرش کرمانشاه ونقوش آن:
قالی بافی طی دوران طولانی که پشت سر گذاشته ،دومسیر متفاوت داشته است:
الف)قالی بافی عشایری وروستایی:که‌به‌صورت‌یک‌فعالیت جنبی درکنارزراعت،دامداری وسایر فعالیت های ایلیاتی ها وروستائیان تداوم یافته است.
ب) قالی های شهری:که باپشتوانه مالی بازرگانان ودرمواردی زیرچترحمایت دولت های وقت ودرجریان مبادلات بازرگانی باکشورهای دیگرشده یافته است.
به دو دلیل نمی توان ازقالی بافان گسترده شهری (کارگاهی ) دراستان کرمانشاه سراغ گرفت،
1) به لحاظ شکل تقریباً روستائی - عشایری این استان،2) عشایر کوچنده آن بدلیل برخودداری ازطبیعت سرسبز ومراتع گسترده دردامنه کوهها،3) تاکمترازنیم قرن پیش چندان تمایلی به اسکان درشهر هانداشته اندواین امر باعث شده است که آن هاوابستگی به طبیعت روستایی وتولیدات سنتی خویش راحفظ کنند.
4) مشکلات موجوددرمنطقه ازجمله جنگ تحمیلی ،5) استقرارصنایع ویاحرفه ای دایمی راناممکن می ساخته است.درحدود 60 درصددقالی بافی استان درمنطقه سنقر وکلیایی وبقیه درسایر نقاط کرمانشاه است.
کرمانشاه شهری معتبر وکهنسال که همواره درمسیراستقراروگذرکاروان های تجاری به کشورهای غرب یعنی عراق وسوریه وکشورهای اروپایی قرارداشته است.کالاهایی ایرانی ازجمله فرش که ازمرکزایران وهمدان به خارج برده
می شدند،راهی جزگذرازاین میسرنداشته اندعبور انواع کالا به ویژه فرش تأتیراتی درفرش منطقه گذارد.تولید فرش سیدعبدالهی که بوسیله تولید کننده ای به همین نام درکرمنشاه آغاز شد وافزایش طرح های دیگرکه متأثر ازنقوش فرش ساروق ،کرمان وبیجاربوددرواقع نشان دهنده سابقه بافت فرش شهری کرمانشاه درآغاز قرن حاضر شمسی است.به طور کلی، فرشبافی اصلی وواقعی کرمانشاه راباید درمناطق روستایی وریشه آن هارادرپهنه گسترده قالی بافی عشایری جستجوکردکه به قالی بافی تاریخی وکهنسالی ایران می پیوندد
قالی بافی به صورت یک فعالیت جنسی، باارزش خودمصرفی وبانقشه های بومی ومحلی‌ازسالهاپیش‌دربسیاری‌ازروستاهاودرمیان‌عشایرمنطقه‌کرمانشاهوجودداشته
‌است.نقشه‌های‌محلی‌شناخته‌شده‌که‌نام‌روستاهای‌معینی‌رابرخوداردارند،گواه بارزی براین امراست.ازاین جمله اندنقشه های کیونانی ،حسین آبادی،اکبر آبادی، وغیره که به نام روستاهای کیونان ،حسین آبادواکبرآبادنامیده شده است.روستاهایی که نامشان براین نقشه ها،نشسته، زادگاه این نقشه ها بوده اندویا ممکن است بافندگانشان دراین موردتقدم یامهارت بیشتری داشته اند.
ویژگی های قالی بافی سنتی درمنطقه کرمانشاه :
درهمه جازنان بافنده قالی بودند
قالی کمتر برای عرضه به بازار بافته می شد.
درهمه جا دارها ایستاده (عمومی) بود.
گره قالی ترکی،پرزقالی بلند وبه اصطلاح پرگوشت بود
نقش ها هندسی وبومی خودمنطقه ودرمسیرمواردی متأثرازنقش های بومی مناطق مجاور بود.
رنگ ها اغلب گیاهی ومعدنی بودودرمحل تهیه می شد.دراغلب نقاط محدودبه چند رنگ اصلی موجوددرمنطقه بود.
قالی ها رامعمولاً دراندازه های 5/1×3 -2×3 -1×25/1 وکناره به اندازه 1×5 ذرع می بافتند.
مواد اولیه آن به خصوص نخ پشم درهمان روستا تهیه می شدبه عبارت دیگر قالی بافی روستایی وایلی هم خودکفاوهم خودمصرف بود.
رج شماربین 20 تا 30 بوده است.
این ویژگی ها رفته یاتحولاتی که درامرقالی بافی بوجود آمدتغییر یافت. ازجمله:
-تغییردرابزارکار= تنها تغییر عمده ای که دراین مورد دیده میشود،تغییر نوع داراست .به نظر بافندگان بادارهای جدید کارراحت تراست وقالی هم صاف تروبهترازکار درمی آید.
تغییردراندازه قالی = بافت قالی کناره کم شده است وعلاوه براندازه های معمولی بافتن قالی های بزرگ دراندازه پشتی رواج یافته است.دراندازه های:
90×75 -160×110- 250×140 -3×2
تغییر درنقش = درنتیجه جاذبه بازار ،نقش های معمول درمناطق دیگرنیزبه منطقه وارد وبافته می شود.
تغییردرج شمار = فرش ها بارجشمار بالاتراز30تا40بافته می شود.
فرش سنقر: سنقر یکی ازشهرهای استان کرمانشاه است دلایل زیرارا میتوان برای وجه سمیه نام این شهرنام برد.
سنقر به لفظ محلی به معنای مرغی شکاری است که پرنده ای مشابه به بازاست واحتمالاً دراین ناحیه وجودداشته است.
ممکن است این نام منسوب به امیرانی سنقر نام درروزگارسلجوقیان بوده باشد.
بقعه ای که درمحل به بقعه مالک معروف است‌ازاین دوره برجای مانده است واحتمال داردسنقرنامی که حاکم این سرزمین بوده درآن مدفون باشد.
برخی مورخان اعتقاد دارندکه درزمان مغول عده ای ازترکان تحت رهبری سنقر نامی بدین محل آمدند واین ناحیه رابه نام رئیس خود سنقر نامیدند زبان مردم شهر سنقر ترکی وزبان ساکنان روستاهای اطراف ازجمله دهستان های;کردی‌است.اگرقرارباشدبرای فرش استان کرمانشاه درجستجوی مهرونشان هویت وسابقه ای باشیم بی تردید بایدآن رادرشهر زیبای سنقر که درارتفاعات سربه فلک کشیده غرب ایران قرار یافته است جستجو کرد.درسنقر وروستاهای زیبای اطراف آن باراه هایی صحب العبورو دورازدسترس که بخشی ازسال پوشیده ازبرف است وبامردمی کم ادعا، به گنج بی پایانی ازرنگ ها ونقوش زیبا می رسیم .نقوش که مراحل شکل گیزی ورسیدن به آن مستلزم گذرازمعبری فرهنگی به قدمت تاریخ است. سيسيل ادوارز درکتاب قالی ایران طی سال های 45-1948 از با فته های سنقربه نام بافته های کردی یادکرده است ودرباره آن ها می گوید:ناحیه اصلی تهیه قالیچه های عشایری کردستان درداخل دایره ای باشعاع هشتاد کیلومترقرارداردومرکز آن قدری به سوی مغرب وروستای قروه است.این ناحیه شامل روستای گلیایی وشهر سنقر است که بازار این صنعت به شمار می رود وگروه دوم درشمال غربی کلیایی واقع شده ومرکز آن شیرین آباد است. روستا های شیرین آباد از لحاظ اهمیت دردرجه دوم قرارداردقالیچه هایی که دراین روستاها تهیه می شودقدری به فرآورده های بیجار شبیه اند.فرش سنقر ازنوع قالیچه هایی است که می توان آن هاراکردی یاحداقل زیر نفوذ فرهنگ کردی دانست.قالیچه های مناطق کردنشین رابه دلیل زندگی‌کردان که دائماً باطبیعتی زیبا وچشم نوازوکوهستان های بلندومراتع سرسبز درتماس اند می توان اززیبا ترین فرش های ایران دانست. این کیفیت ناب طبیعی راعمدتاً دروجودنقوش خودجوش وذهنی که منطقه به منطقه وروستا متفاوت است می توان دید. فرش شهری وکارگاهی درکرمانشاه عمدتاً به دست تجاری شکل گرفت که درارتباط بافرش همدان وساروق وبه طورکلی ،تجارت وصادرات غرب بوده اندوازاین راه بودکه درآن زمان طرح های باب روز یعنی دسته گلی- کف ساده - شاه عباسی - بازوبندی ، بید مجنون وماهی به منطقه منتقل شدند وبعضاً با تغییراتی به نام ترنج وحسین آبادوغیره رواج ورونق یافتند.به نظرمیرسدکه فرش سید عبدالهی نیز متأثر ازطرح های کرمان ونوعی ساروق ترنجدار بوده است.استفاده ازنقوش برای بافت دراین مناطق بیشتر حالت غریزی وخطری داشته است طرح ها ممکن است برخاسته اززندگی روزمره واشیاء وابراز مورد استفاده درزندگی عادی باشد مانند نخودی وسیخ کبابی ممکن است ازنام روستاها باشد مانند دوگل اکبر آبادوحسین آبادممکن است برخاسته ازداستان ها وموضوعات تاریخی وکهن واسطوره های منطقه باشد مانندلیلی ومجنون طاق بستان وحوضی درطرح ها نقشه های منطقه به طور کلی طرح ها 1 هستند وبه ندرت طرح سراسری داریم .یکی ازمشخصه های
فرش سنقر وجودنوعی گل غزل (گل سرخ) درحاشیه کوچک است.درحاشیه بزرگ نیز دربعضی قالی تاک پیچان قرارمی گیردرنگ زمینه رایا آبی سرمه ای یا قرمز ویاسفید میزنند.برای‌اینکه‌نقش‌هادرقالی‌خوب‌جلوه‌گری کند.درکرمانشاه واژه گل به معنی نقش به‌کابرده میشود.مثلاً درشکل اکبرآبادمنظور ازگل طرح کلی قالی است.وواژه ریزه گل به معنی خرده نقش ها است.
نقشه های موجوددرمنطقه عبارتنداز:
نقش سروی (مجنون یا شاخ شکسته)
نقشه بندی (بازوبندی): سرتاسر متن قالی رابه طور یکنواخت بندی میکنند که درمیان آن ترنج قرارمیگیرد.
نخودی
سيخ کبابی
دوگل اکبر آباد
6- هفت تيری
8- حسین آباد:سابقه 70 ساله درماهي دارد.درحاشيه نوعي طرح به شكل شانه كشي وچشم گاوي دارد.حاشيه كوچك گل غزل دارد.درلچكي هم ماه داردوگنجشك.
9-سید عبداللهی
10- تک گل
11- دوگل خیاران
12- تخت جمشید
13- ترنج لنجاب
14- سماوری: نقشه بومی غرب کرمانشاه که ترنج به شکل سماوراست .
15- شاه پر(واگیره پر): متنی پرازدرخت که روی درختان تنها گل وجودداردخانم باف یا تخت جمشید هم می گویند.
16- کیو نانی
17- دارگل
خرده نقش های موجوددرطرح ها عباتنداز:
- پنج شاخ خرمن -تفنگ - قلاب - دارگل
- عصا - خرس - گنجشک - وردنه
- شاخ گوسفند - قورباغه - ماه - چراغ
- زرد ماهی - پنجره - گوشواره(لچک) - ترمه
- پرچم - گل زنجیره - حوض - سماور
- گل محمدی - گل زنگوله - برگ گل - پنجه گربه
- سیب - گل مروارید - ماهی - گوسفند
- صندوق چه - درخت سیب - دستنبو(شمامه) - تیروکمان
- کفش - چهارخانه - آینه - چکش
- لاک پشت - عروسک - ماهی مرده - گاو آهن
- گلاب پاش - بال پرنده - مسجد - نان
منابع ماخذ:
- نان ونمك = پرويزتناولي
- قال ايران = سيسيل ادوارز
- هنرهاي بومي درصنايع دستي كرمانشاه
انتشارات مركز مردم شناسي
- فرش كرمانشاه =(اداره بازرگاني دبير خانهميزفرش كرمانشاه)
- صنايع دستي سنقر
- شركت سهامي فرش كرمنشاه

ناشر:سايت علمی پژوهشی فرش ايران
تاریخ نشر:(6/خرداد/1383)

©2019 HozehHonari. All Rights Reserved